Η δημιουργική νοημοσύνη είναι συνυφασμένη με την έννοια της δημιουργικότητας ως η πρώτη και πιο σημαντική πτυχή της και αφορά την ικανότητα να προχωρά κανείς πέρα από τα δεδομένα και να συλλαμβάνει πρωτοποριακές ιδέες. Παρ’ όλα αυτά, η δημιουργικότητα είναι μια διεργασία που απαιτεί ισορροπία και αξιοποίηση όλων των πτυχών της νοημοσύνης της επιτυχίας, καθώς η παραγωγή ιδεών δεν αρκεί. Έτσι με τη χρήση της αναλυτικής νοημοσύνης, της ικανότητας δηλαδή για ανάλυση και αξιολόγηση των ιδεών, το άτομο είναι σε θέση να αναλύει τις ιδέες του και να τις αξιολογεί προς όφελός του. Στη συνέχεια η χρήση της πρακτικής νοημοσύνης, που αφορά την ικανότητα να μεταφράζει κανείς τη θεωρία σε πράξη, δίνει στο άτομο την δυνατότητα να αναγνωρίζει ποιες από τις ιδέες του έχουν πρακτική εφαρμογή, να μεταφράζει τις αφηρημένες έννοιες σε πρακτικά επιτεύγματα, να προωθεί τις ιδέες του και να πείθει τους άλλους για την αξία τους.
Ο Ρόμπερτ Τζ. Στέρνμπεργκ, καθηγητής ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Γέιλ, ένας από τους εκατό καλύτερους νέους επιστήμονες στις Ηνωμένες Πολιτείες και συγγραφές περισσότερων από 40 βιβλίων, έχει ασχοληθεί διεξοδικά με τη δημιουρηική νοημοσύνη, την οποία και θεωρεί σημαντικό κομμάτι της «νοημοσύνης της επιτυχίας».
Ο Sternberg αναφερόμενος στη δημιουργική νοημοσύνη, γράφει χαρακτηριστικά ότι: «Οι άνθρωποι που διαθέτουν νοημοσύνη της επιτυχίας αγοράζουν σε χαμηλές τιμές και πουλούν σε υψηλές. Προκαλούν το πλήθος και μερικές φορές καταλήγουν να γίνουν ηγέτες του». Η δημιουργική νοημοσύνη αφορά την ικανότητα να προχωρά κανείς πέρα από το δεδομένο και να παράγει καινοφανείς και ενδιαφέρουσες ιδέες.
Τα χαρακτηριστικά όσων διαθέτουν δημιουργική νοημοσύνη
Σαφώς οι άνθρωποι με δημιουργική νοημοσύνη δεν είναι το ίδιο δημιουργικοί σε όλους τους τομείς ούτε ότι όλες οι ιδέες που συλλαμβάνουν είναι καινοφανείς και ενδιαφέρουσες. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Sternberg, οι άνθρωποι με δημιουργική νοημοσύνη, διαθέτουν κάποια βασικά χαρακτηριστικά τα οποία υποδηλώνουν την δημιουργική τους ικανότητα και μπορούν να αξιοποιηθούν ως πρότυπο για την ανάπτυξη της δημιουργικής νοημοσύνης σε άλλους.
Καταρχήν, οι άνθρωποι με δημιουργική νοημοσύνη αναζητούν με ενεργητικό τρόπο μοντέλα ρόλων και αργότερα γίνονται πρότυπα και οι ίδιοι, αμφισβητούν τις δεδομένες απόψεις και ενθαρρύνουν τους άλλους να πράξουν το ίδιο.
Επιπλέον, επιτρέπουν στον εαυτό τους αλλά και στους άλλους να κάνουν λάθη, παίρνουν λογικά ρίσκα και ενθαρρύνουν τους άλλους να κάνουν το ίδιο.
Οι άνθρωποι με δημιουργική νοημοσύνη επιζητούν, για τον εαυτό τους και για τους άλλους, έργα που προσφέρουν ευκαιρίες για δημιουργικότητα, αλλά και ανταμοιβές για την δημιουργικότητα την οποία ανταμείβουν και οι ίδιοι.
Ακόμη, προσδιορίζουν και επαναπροσδιορίζουν με ενεργητικό τρόπο τα προβλήματα και βοηθούν τους άλλους να κάνουν το ίδιο, και αφήνουν στον εαυτό τους και στους άλλους τον απαραίτητο χρόνο για δημιουργική σκέψη.
Ανέχονται την αμφιβολία και ενθαρρύνουν την ανοχή της αμφιβολίας και στους άλλους και κατανοούν τα εμπόδια που ένας δημιουργικός άνθρωπος πρέπει να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει.
Τέλος, οι άνθρωποι με δημιουργική νοημοσύνη είναι πρόθυμοι να αναπτυχθούν και αναγνωρίζουν την σπουδαιότητα εναρμόνισης ατόμου – περιβάλλοντος.
Η δημιουργική νοημοσύνη παρατηρείται πιο εύκολα στα μικρά παιδιά παρά σε μεγαλύτερες ηλικίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα μεγαλύτερα σε ηλικία παιδιά ή οι ενήλικες δεν διαθέτουν δημιουργική νοημοσύνη αλλά ότι έχει: «… καταπνιγεί από το σύστημα ανατροφής και διδασκαλίας των παιδιών τα οποία αποβλέπουν στην πνευματική τους συμμόρφωση» (Sternberg, 1999). Για την ανάπτυξη της δημιουργικής νοημοσύνης απαιτείται αρχικά να είμαστε εμείς οι ίδιοι δημιουργικοί, για να λειτουργούμε ως πρότυπα για τους άλλους, καθώς επίσης να επιτρέπουμε και να ενθαρρύνουμε την ανάληψη διανοητικού κινδύνου, ώστε να βγει στην επιφάνεια το δημιουργικό τους δυναμικό.
