Θεραπευτικός Ρυθμός & Γκεστάλτ

 

Ο χορός ως μέσον έκφρασης, απεικόνησης και έκφρασης είναι γνωστό πως επιφέρει θεραπευτικές ιδιότητες, όπως σωματική άσκηση και ψυχική εκτόνωση. Όμως, ο χορός μπορεί να λάβει ποικιλία μορφών και ρυθμών. Ένας από τους χορούς που οδηγούν σε ψυχοσωματική κάθαρση και αρα θεραπεία, είναι ο χορός των 5 ρυθμών, που βασίζεται στο ρεύμα Gestalt.

 

H θεραπεία Gestalt είναι στην ουσία μια υπαρξιακή μορφή ψυχοθεραπείας που δίνει έμφαση στην προσωπική ευθύνη.  Το περιεχόμενο και η πρακτική της επηρεαζόταν άμεσα από το απελευθερωτικό, επαναστατικό και πειραματικό πνεύμα της ωραιότερης δεκαετίας του 20ού αι. των 60’ς. Είχε ανατροπή, θετικό πνεύμα, ισχυρή θέση για την ατομικότητα αλλά και το «κοινωνικό άνοιγμα», ήταν διαπολιτισμική και ελεύθερη. Η θεωρία ήταν επηρεασμένη από όλο το φάσμα των φιλοσοφιών και θεωριών που γέννησαν το new age, τη νέα φυσική και τη θεωρία των συστημάτων και την θεωρία των πεδίων, την υπαρξιακή φαινομενολογία και την ψυχανάλυση, τις Ανατολικές θρησκείες και το πειραματικό θέατρο. Έτσι η έμφαση δινόταν πάντα στο τώρα, στο βίωμα, στην αυτεπίγνωση και στην συνολική αντίληψη με τα όργανα των αισθήσεων παρά στις παλιές εγγραφές, στο υποσυνείδητο, στα βαθιά συμπλέγματα, στα καταπιεσμένα συναισθήματα. Η άμεση εμπειρία συγκεντρώνει στη θεραπεία Gestalt τη μερίδα του λέοντος. Επικεντρώνοντας στο παρόν και στο άμεσο βίωμα ο «ασθενής» έχει τη δυνατότητα να προβεί σε δράσεις και να ρισκάρει την μεταβολή μέσα από τον έλεγχο, την ανάπτυξη της δημιουργικότητάς του  και την αλλαγή. Αντί να χαθεί στον βυθό του παρελθόντος του, αναδύεται στην επιφάνεια του παρόντος και σε αυτόν τον χρόνο δοκιμάζει να αλλάξει τον εαυτό του και τα πράγματα.

 

Τα πειράματα της Gestalt είχαν να κάνουν με τον αυτοσχεδιασμό και τη δημιουργικότητα. Το να πειραματίζεσαι σήμαινε να εφευρίσκεις και να ανακαλύπτεις λύσεις, να βρίσκεις και να βγάζεις νοήματα. Ο ψυχολόγος δημιουργούσε καταστάσεις στην οποίες το άτομο έπρεπε να ισορροπήσει ανάμεσα στο ρίσκο και τη συντήρηση, να φτιάξει δηλαδή μια κατάσταση  στα άκρα προτείνοντας επιλογές όπου το άτομο θα μπορούσε να διακρίνει τι το ίδιο ήθελε ή ποθούσε βαθύτερα. Στα πειράματα όλα  ήταν κίνηση και αλλαγή.

 

Η αλλαγή είναι κεντρικό σημείο στη θεραπεία και η Gestalt έκανε χρήση ενός ενδιάθετου παράδοξού της. Το παράδοξο είναι ότι όσο προσπαθεί ο άνθρωπος να αλλάξει και να συμπεριφερθεί όπως δεν είναι, τόσο περισσότερο παραμένει ο ίδιος. Αντίθετα, όταν ο άνθρωπος  ταυτιστεί με την εμπειρία του παρόντος με όλο του το είναι, η κατάσταση αυτή της συνειδητοποίησης ευνοεί την αλλαγή. Αντί για τον πόλεμο και την αντίσταση απέναντι σε αυτό που είναι, η αποδοχή μπορεί να οδηγήσει στην όποια λύση.

 

H θεραπεία Gestalt παρότι άλλαξε στην πορεία των χρόνων, περιορίστηκε και τροποποιήθηκε ουσιωδώς στις συντηρητικότερες δεκαετίες που ακολούθησαν, βρίσκεται πάλι σήμερα στο επίκεντρο μέσα από το ανανεωμένο ενδιαφέρον για την αυτεπίγνωση, την αυτοσυνείδηση και την προσωπική ευθύνη και στο ανανεωμένο new age περιβάλλον της 2ης δεκαετίας του 21ου αι.

 

Και παρότι η θεραπεία Gestalt ανέπτυξε διάφορες τεχνικές ο ίδιος ο ιδρυτής της Perls επέμενε πως το θέμα δεν ήταν οι τεχνικές αλλά ο στόχος της δημιουργίας του αναπτυσσόμενου, εν εγρηγόρσει, δυναμικού και «ευτυχισμένου» ανθρώπου. Και γι’ αυτό το λόγο ήταν έτοιμος ανά πάσα ώρα και στιγμή να αλλάξει θεωρίες και μεθόδους και να τις προσαρμόσει στις ανάγκες των ασθενών του. Η Gestalt therapy απότοκος του πνευματικού κλίματος της μεταπολεμικής εποχής ήταν ενάντια σε κάθε απολυταρχισμό και διαμορφώθηκε, υποστηρίχθηκε και διαδόθηκε από ανθρώπους που είχαν επαναστατική, επιθετική στάση και ιδεολογία.  Στα 50’ς με έντονο το στοιχείο της πολιτικής αντι-καθεστωτικής ιδεολογίας, ήταν κοντά στη θεωρία της πολιτικής Αναρχίας.  Στα χρόνια του ’60 ο Perls και το Esalen Institute αλλά και όλη η πολιτική και κοινωνική σκηνή των Η.Π.Α. επηρέασαν καθοριστικά τη διάδοση και εξέλιξή της.

 

Ο Fritz (Frederick) Perls (μαζί με τη γυναίκα του Laura) ήταν ο άνθρωπος που άλλαξε στις δεκαετίες του 1940 και 1950,  το πρόσωπο της ψυχιατρικής προτείνοντας μια μέθοδο θεραπείας που εστίαζε στη διαδικασία της ανάπτυξης του ατόμου. Συνοπτικά, πολλά από τα κύρια σημεία της θεραπείας Gestalt είχαν να κάνουν με την αυτεπίγνωση του ατόμου ως σύνολο (και όχι απλά με το μυαλό, το σώμα ή τον εγκέφαλό του), με την εστίαση στο εδώ και τώρα και με την αποφυγή κάθε κριτικής και ανάλυσης που απλά θα συντηρούσε και θα τόνιζε τις παθογένειες που προσπαθούσε να θεραπεύσει το άτομο. Στην ουσία επρόκειτο για μια πρώτη «ολιστική» ψυχολογική μέθοδο που πριμοδοτούσε τη θετική δράση.  Οι αισθήσεις, η συνείδηση του σώματος, των συναισθημάτων και συμπεριφορών του σε κάθε δεδομένη στιγμή αλλά και οι σχέσεις με τον «άλλο», τους συνανθρώπους και το περιβάλλον ήταν στον πυρήνα της θεραπείας Gestalt. 

 

Ο Fritz (Frederick) Perls  (μαζί με τη γυναίκα του Laura) ήταν η έμπνευση της Αμερικανίδας Gabrielle Roth που ξεκίνησε την πρακτική των 5 ρυθμών.  Δεν είναι θεραπεία, ανοίγει όμως ένα θεραπευτικό δρόμο. Φέρνει το άτομο συνεχώς σε αυτογνωσία, στο τι του συμβαίνει τώρα, στο πώς αισθάνεται και στην εξωτερίκευση αυτών των συναισθημάτων και αισθήσεων. Αυτό βοηθά τον καθένα στην κανονική του ζωή, έξω από την αίθουσα, να είναι περισσότερο παρών, αληθινός και να αποκτά τον έλεγχο της ζωής του εστιάζοντας στα πραγματικά θέλω του και να μήν γίνεται έρμαιο των εγωισμών του. Μαθαίνει να ξεχωρίζει τί είναι αληθινό μέσα του και να «σουτάρει» από το παράθυρο εκείνες τις φωνές που του λεν πως δεν είναι αρκετά καλός, όμορφος, άξιος και τα γνωστά αυτομαστιγωτικά μηνύματα που λαμβάνουμε από τον εαυτό μας.

 

Η απελευθερωτική διάσταση του χορού διδάσκεται στην Αθήνα και στην Πάτρα. Απευθύνεται σε όλους όσους έχουν σώμα και αναπνέουν (ανεξαρτήτου φυσικής κατάστασης και ικανοτήτων). Προηγούμενη εμπειρία με την κίνηση ή τον διαλογισμό κρίνεται εντελώς αχρείαστη. Στην Αθήνα, τα μαθήματα γίνονται κάθε Παρασκευή 18:30-20:30 στο Griffon dance, Αργολίδως 48 & Ριανκούρ,

Στάση μετρό Πανόρμου.