Aλλεργική ρινίτιδα και πώς την αντιμετωπίζουμε
*Ηλίας Σ. Χομσίογλου, Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος
Τα άτομα που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα είναι αλλεργικά στις γύρεις που αιωρούνται στον αέρα. Αυτές προέρχονται από τα ανεμόφιλα φυτά, τα πιο συνήθη από τα οποία είναι τα αγρωστώδη, τα αγριόχορτα και τα δέντρα. Αντίθετα με την άποψη που κυριαρχεί, οι πάσχοντες είναι σπάνια αλλεργικοί στα φυτά με έντονα χρώματα ή αρώματα - οι βαρύτερες, κολλώδεις γύρεις των οποίων μεταφέρονται από φυτό σε φυτό από τα έντομα.
Γύρεις των χόρτων Ανάμεσα στα εκατοντάδες είδη χόρτων, μόνο ένας σχετικά μικρός αριθμός είναι επαρκώς διαδεδομένα και παράγουν γύρη σε αρκετά μεγάλες ποσότητες ώστε να προκαλέσουν υψηλά ατμοσφαιρικά επίπεδα κόκκων γύρης. Το λόλιον το πολυετές ή ήρα, που καλλιεργείται αποκλειστικά για βοσκή, παράγει λιγότερη γύρη από τα παραδοσιακά αγρωστώδη.
Όταν η γη δεν υπόκειται σε αγροτική χρήση, τα αγρωστώδη κυριαρχούν - και, κατά συνέπεια, τα επίπεδα των κόκκων γύρης έχουν πιθανότητες να αυξηθούν.
Μεταξύ των διαφόρων ειδών χόρτων υπάρχει εκτεταμένη διασταυρούμενη αντιδραστικότητα. Αν, λοιπόν, είστε αλλεργικοί σε ένα είδος, μπορεί να αντιδράσετε σε κάποιο βαθμό και σε άλλα.
Η εποχή της γύρης των χόρτων εκτείνεται από τα μέσα Μαΐου έως τα τέλη Ιουλίου, φτάνοντας στο αποκορύφωμά της μεταξύ τέλους Ιουνίου και αρχών Ιουλίου. Η ποσότητα της γύρης στον αέρα ποικίλλει από ημέρα σε ημέρα και από ώρα σε ώρα. Κάθε είδος χόρτου σκορπίζει τη δική του γύρη μία συγκεκριμένη ώρα της ημέρας. Παρόλο που τα περισσότερα είδη ανθίζουν μία φορά την ημέρα νωρίς το πρωί, ορισμένα ανθίζουν και δεύτερη φορά, αργά το απόγευμα.
Γύρεις των δέντρων Oι πιο συνηθισμένες πηγές γύρεων είναι οι φουντουκιές, οι πλάτανοι, οι βελανιδιές, οι φτελιές, οι μελίες και οι σημύδες και η γύρη τους παράγεται την άνοιξη, λίγο αφότου βγάλουν φύλλα. Η εποχή των γύρεων των δέντρων είναι μικρότερη από εκείνη των γύρεων των χόρτων και διαρκεί από τέσσερις έως και έξι εβδομάδες, από τέλη Μαρτίου έως αρχές Μαΐου.
Γύρεις των αγριόχορτων Στα παράλια της Μεσογείου, καθώς και στη Βόρεια Αμερική το κλίμα ευνοεί την ανάπτυξη της αμβροσίας, που είναι μία από τις μεγαλύτερες παραγωγούς γύρης και ένας σημαντικός εκλυτικός παράγοντας αλλεργικής ρινίτιδας. Υπάρχουν, ωστόσο, και πολλά άλλα αγριόχορτα η γύρη των οποίων μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση.
Τα φύλλα της τσουκνίδας είναι καλυμμένα με τρίχες οι οποίες εγχέουν μέσα στο δέρμα παράγοντες που απελευθερώνουν ισταμίνη, προκαλώντας τον γνωστό πόνο, κνησμό και εξανθήματα. Oι τσουκνίδες ανθίζουν στα τέλη του καλοκαιριού και το φθινόπωρο, σκορπίζοντας γύρη στον αέρα καθώς ο ήλιος λάμπει πάνω από τους νεαρούς ανθούς. Ευτυχώς, η αλλεργία στις γύρεις τους φαίνεται να είναι σχετικά ασυνήθης.
Υπάρχει, όμως, ένα άλλο μέλος της ίδιας οικογένειας, η παριετάρια ή περδικάκι, που παράγει μεγάλες ποσότητες έντονα αλλεργιογόνου γύρης και αποτελεί ένα σημαντικό αίτιο εκδήλωσης συμπτωμάτων αλλεργικής ρινίτιδας στις χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης.
Σπόροι ελαιοκράμβης Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, η εμπορική καλλιέργεια της ελαιοκράμβης έχει σημειώσει σημαντική αύξηση. Η γονιμοποίηση γίνεται εν μέρει μέσω του ανέμου και εν μέρει από τα έντομα. Παρόλο που το έντονο κίτρινο χρώμα του ανθού κάνει ιδιαίτερα προφανή την παρουσία του, λίγα άτομα είναι πραγματικά αλλεργικά στη γύρη του.
Μύκητες Αυτοί οι σαπροφυτικοί και παρασιτικοί οργανισμοί είναι πολύ ευπροσάρμοστοι και μπορεί να αναπτυχθούν οπουδήποτε υπάρχει υγρασία και οξυγόνο. Αποτελούνται από μακριά, λεπτά νήματα που αναπτύσσονται πάνω στην επιφάνεια οργανικών υλών όπως η κοπριά, τα σάπια φρούτα και το χαλασμένο τυρί.
Cadosporium herbarum: O μύκητας αυτός παράγει ιδιαίτερα μεγάλη ποσότητα σπορίων και είναι ο πιο συνηθισμένος αλλεργιογόνος μύκητας. Μεταξύ Μαΐου και Oκτωβρίου, παρατηρείται ιδιαίτερα μεγάλη συγκέντρωση σπορίων, φτάνοντας μέχρι και τα 15.000 σπόρια ανά κυβικό μέτρο αέρα. O μύκητας εποικεί στα φυλλώματα και στις φυτικές ύλες, ιδίως στο χορτάρι, και τα σπόρια είναι αρκετά συνηθισμένος εκλυτικός παράγοντας αλλεργικής ρινίτιδας κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, ιδίως όταν το χορτάρι είναι κουρεμένο. Αν τα συμπτώματά σας δεν συμπίπτουν με τα επίπεδα των γύρεων των χόρτων, μπορεί να οφείλονται στον μύκητα Cadosporium.
Aternaria aternata: Αυτός είναι ένας άλλος ιδιαίτερα συνηθισμένος μύκητας, που απαντάται στην κοπριά και στο σαθρό ξύλο και αποτελεί το βασικότερο αίτιο εκδήλωσης αλλεργικών νόσων στις ΗΠΑ. Μπορεί να προκαλέσει ρινίτιδα και άσθμα το φθινόπωρο, ιδίως κατά τη διάρκεια του θερισμού.
Πώς αντιμετωπίζεται η αλλεργική ρινίτιδα;
Η αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας, όπως και των λοιπών αλλεργιών, βασίζεται στην αποφυγή των αλλεργιογόνων. Δεδομένου ότι τα σύννεφα των κόκκων γύρης μεταφέρονται από τον αέρα στις αστικές περιοχές, τα επίπεδα μπορεί να είναι υψηλά ακόμα και στο κέντρο των μεγάλων πόλεων, είναι δύσκολο δε να αποφύγετε τους κόκκους της γύρης. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένα μέτρα που μπορείτε να λάβετε ώστε να περιορίσετε την έκθεσή σας στη γύρη.
Μέτρα που μπορείτε να λάβετε για να περιορίσετε την έκθεσή σας στη γύρη :
- Να αποφεύγετε να βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο νωρίς το απόγευμα, όταν τα επίπεδα της γύρης βρίσκονται στο υψηλότερο σημείο τους.
- Προσπαθήστε να μένετε μέσα όταν τα επίπεδα της γύρης είναι υψηλά.
- Τις νύχτες με άπνοια, να κοιμάστε με τα παράθυρα του υπνοδωματίου σας κλειστά, ώστε η γύρη να μη μπορεί να εισέλθει.
- Να φοράτε γυαλιά ηλίου για να εμποδίζετε τη γύρη να μπει στα μάτια σας.
- Ζητήστε από κάποιον άλλο να κουρεύει το γρασίδι.
- Όταν βρίσκεστε μέσα στο αυτοκίνητο, να έχετε τις πόρτες και τα παράθυρα κλειστά. Όταν πρόκειται να αγοράσετε καινούργιο αυτοκίνητο, προτιμήστε ένα με ειδικό φίλτρο στο σύστημα εξαερισμού.
- Να κάνετε τις διακοπές σας σε παράκτιες περιοχές· η θαλάσσια αύρα κρατά τη γύρη στην ενδοχώρα.
- Nα κάνετε μπάνιο και να λούζετε τα μαλλιά σας κάθε βράδυ, για να απαλλάσσεσθε από τους κόκκους της γύρης.
- Τροφές και αλλεργική ρινίτιδα
Oι αλλεργίες τροφικής αιτιολογίας προκαλούν σπάνια συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας. Μολαταύτα, ορισμένα άτομα διαπιστώνουν ότι ο αποκλεισμός των γαλακτοκομικών προϊόντων από τη δίαιτά τους τους ανακουφίζει, σε κάποιο βαθμό, από τα ρινικά τους συμπτώματα, και ιδιαίτερα τις υπερβολικές ρινικές εκκρίσεις. Υπάρχει διασταυρούμενη αντιδραστικότητα μεταξύ της γύρης των σημύδων και ορισμένων αλλεργιογόνων φρούτων, ιδίως των μήλων. Ένα στα είκοσι άτομα που έχουν χρόνια ρινίτιδα είναι ευαίσθητο στην ασπιρίνη και άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ιβουπροφαίνη (Nurofen), που μπορούν να «πυροδοτήσουν» συμπτώματα και σχετίζονται με την ανάπτυξη ρινικών πολυπόδων.
Πηγή: homsioglou.gr