Αναδεικνύεται η Ακαδημία Πλάτωνος - Δημιουργείται το Αρχαιολογικό Μουσείο Αθήνας

 

Ομόφωνα εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου οι μελέτες του Δήμου Αθηναίων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, για την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος 

Η υλοποίηση των μελετών δρομολογείται στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ του ΥΠΠΟΑ και του Δήμου Αθηναίων, με την υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης με αντικείμενο τον αρχαιολογικό χώρο της Ακαδημίας Πλάτωνος, που θα περιλαμβάνει: 

 

Α. Την ανάπλαση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος και του άλσους, ώστε να καταστεί ελκυστικός για τον επισκέπτη, με βάση σχετική μελέτη που κατατέθηκε από τον Δήμο Αθηναίων, καθώς και μελέτη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλεως Αθηνών.   

Β. Την προκήρυξη αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για την εκπόνηση της μελέτης που θα οδηγήσει στην ανέγερση του Αρχαιολογικού Μουσείου Αθήνας, στον χώρο όπου έχει χωροθετηθεί από το 2002 και για το οποίο ήδη έχουν εκπονηθεί και εγκριθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού η κτηριολογική και η μουσειολογική μελέτη.

  

 

Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη: 

«Οι δύο μελέτες ανοίγουν στην πόλη και αναδεικνύουν τον αρχαιολογικό χώρο, ο οποίος συνδέεται με το Γυμνάσιο της Ακαδήμειας και τη Φιλοσοφική Σχολή του Πλάτωνα, η οποία θεωρείται το πρώτο πανεπιστήμιο στον κόσμο. Το πρόγραμμα ανάπλασης σέβεται απολύτως την ιστορικότητα του χώρου και αναβιώνει το πνεύμα της πλατωνικής Ακαδημίας για την ταυτόχρονη αγωγή του πνεύματος και του σώματος.  

Παράλληλα με την ανάπλαση του αρχαιολογικού χώρου, προχωρούν και οι διαδικασίες για την ανέγερση του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αθήνας, ενός οράματος δεκαετιών. Στο νέο Μουσείο θα παρουσιάζεται η ιστορία της πόλης, μέσα από τα ευρήματα που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική έρευνα δεκαετιών, αριστουργήματα από τα σπλάχνα της πόλης των Αθηνών, τα οποία δεν είχαν τη δυνατότητα να εκτεθούν αλλού και να αφηγηθούν τη δική τους ιστορία.  

Βρισκόμαστε σε στενή συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων για αυτό το σχέδιο, το οποίο θα προσφέρει έναν νέο χώρο ιστορίας, γνώσης και πρασίνου σε μία περιοχή της πρωτεύουσας, η οποία χρειάζεται σημαντικές παρεμβάσεις πολιτισμού και αναψυχής, όπως αυτή που δρομολογείται για την Ακαδημία Πλάτωνος σε αγαστή συνεργασία του Δήμου Αθηναίων και του Υπουργείου Πολιτισμο».

 

 

Ο Δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης υπογράμμισε:  

«Η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος και η δημιουργία του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αθήνας, πέρα από την ιστορική και πολιτιστική σημασία τους, δημιουργούν και μία μεγάλη ευκαιρία για ολόκληρη την περιοχή που έχει ταλαιπωρηθεί αρκετά τα προηγούμενα χρόνια, λόγω της εγκατάλειψής της. Μας δίνεται η δυνατότητα να τη μεταμορφώσουμε σε έναν τόπο προορισμού και ανάπτυξης. Να αναβαθμίσουμε την ποιότητα της ζωής και της καθημερινότητας των κατοίκων της και να γίνει η αφετηρία μας για μία διαδρομή που περνά μέσα από την επιχειρηματικότητα, τις νέες θέσεις εργασίας και τον εκσυγχρονισμό της. Είμαστε πολύ κοντά στην υλοποίηση μίας προγραμματικής δέσμευσής μας που τέθηκε ως στοίχημα για αυτήν την δημοτική αρχή από την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων μας». 

Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων στις αρχαιότητες προτείνονται τέσσερις βασικές είσοδοι στον χώρο του Γυμνασίου με πρόβλεψη για την προσβασιμότητα των ΑμεΑ και μια  είσοδος στο Περιστύλιο με πρόβλεψη ράμπας για τα ΑμεΑ, παράλληλα με την τοποθέτηση περίφραξης όμοιου τύπου με την υφιστάμενη στους άλλους δύο τομείς του αρχαιολογικού χώρου. Προβλέπονται επίσης τα απαραίτητα έργα αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής προστασίας, φωτισμός ανάδειξης των αρχαιοτήτων και τοποθέτηση νέων ενημερωτικών πινακίδων. 

Στο επίπεδο της πόλης, δηλαδή εντός του πάρκου, οι εργασίες είναι ήπιας μορφής και κλίμακας και περιορισμένου βάθους, με σεβασμό στην ιστορικότητα του τόπου και την πιθανή παρουσία αρχαίων στο υπέδαφος. Το υφιστάμενο ανάγλυφο διατηρείται στο σύνολό του.  

Οι εργασίες στο επίπεδο αυτό περιλαμβάνουν αναβάθμιση, επίστρωση και οριοθέτηση του δικτύου μονοπατιών με χρήση φυσικών υλικών, του χώρου της κεντρικής πλατείας που λειτουργεί ως πλατεία γειτονιάς, της παιδικής χαράς και του πλατώματος του υπαίθριου αμφιθεάτρου, ανανέωση και ενίσχυση του φωτισμού και του αστικού εξοπλισμού, δημιουργία νέων χώρων ανάπαυσης, σκάμματος παιχνιδιού ενηλίκων και υπαίθριας δανειστικής βιβλιοθήκης. Προβλέπεται επίσης, η αντικατάσταση των κατεστραμμένων πυλών με νέα ομοιόμορφα μεταλλικά θυρώματα, η κατασκευή χώρων υγιεινής, καθώς  και νέες φυτεύσεις μεσογειακών θάμνων και δένδρων.  

Ο αρχαιολογικός χώρος και οι έως σήμερα παρεμβάσεις σε αυτόν 

Το άλσος της Ακαδήμειας ήταν από τα τρία σημαντικά άλση της αρχαίας Αθήνας. Ο αρχαιολογικός χώρος της Ακαδημίας Πλάτωνος συμπίπτει με τους αρχαίους «κήπους του Ακαδήμου», έναν κατάφυτο ειδυλλιακό τόπο στο δυτικό προάστιο της αρχαίας Αθήνας, όπου από τον 6ο π.Χ. αι. είχε ιδρυθεί το Γυμνάσιο της Ακαδήμειας, όπως τα αντίστοιχα Γυμνάσια του Λυκείου και του Κυνοσάργους στα Ανατολικά και Νοτιοανατολικά του αρχαίου άστεως αντίστοιχα. 

 

Σε αυτόν τον χώρο, όπου υπήρχαν και ιερά των Μουσών, της Αθηνάς, του Διός Μορίου, του Ηφαίστου, του Ηρακλέους κ.ά., απέκτησε γη ο Πλάτων και ίδρυσε το 387 π.Χ. τη φιλοσοφική του σχολή, που ονομάστηκε εκ του τόπου Ακαδημία, προσφερόταν για την παιδεία και την άθληση συγχρόνως και θεωρείται το πρώτο πανεπιστήμιο της ανθρωπότητας. Από εδώ προκύπτει η ονομασία Ακαδημία για όλα τα πνευματικά-επιστημονικά ιδρύματα του σύγχρονου κόσμου, αλλά και η έννοια του πανεπιστημιακού campus διεθνώς. Η σχολή λειτούργησε επί αιώνες και έκλεισε το 529 μ.Χ., με διάταγμα  του Ιουστινιανού, όπως και οι άλλες φιλοσοφικές σχολές της Αθήνας. 

 

 

 

 

Σημαντικό τοπόσημο στην κυριολεξία αποτελεί η λίθινη στήλη του 500 π.Χ. με την επιγραφή «όρος της Ακαδήμειας», που βρέθηκε στη θέση της (κατά χώραν) σε σωστική ανασκαφή στην περιοχή και αποδεικνύει την ταύτιση του σημερινού κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου με την αρχαία Ακαδήμεια 

 

Η εξαιρετική σημασία του χώρου αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι στην αρχαιότητα ο «δρόμος προς την Ακαδήμεια» συνέδεε το Δίπυλον, την επισημότερη και μεγαλύτερη πύλη των τειχών του αρχαίου άστεως στον Κεραμεικό, με την Ακαδημία του Πλάτωνος. Εκατέρωθεν του δρόμου αυτού είχε αναπτυχθεί το Δημόσιο Σήμα.  

 

 

 

Μέσα στον αρχαιολογικό χώρο  εμπεριέχονται οι αρχαιότητες του Γυμνασίου, της «Ιεράς Οικίας», του Περιστυλίου και άλλα κατάλοιπα των προϊστορικών, κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, που ήλθαν στο φως και με τις έρευνες της Αρχαιολογικής Εταιρείας και του Υπουργείου Πολιτισμού, καθώς και ένας εκτεταμένος χώρος πρασίνου και αναψυχής για τους κατοίκους της περιοχής, ο οποίος διαμορφώθηκε από τον Δήμο Αθηναίων. Παρά τη βαρύνουσα σημασία του χώρου, που συμπίπτει με το αρχαίο αλσώδες προάστειο και το Γυμνάσιο της Ακαδήμειας, όπου ίδρυσε ο Πλάτων τη φιλοσοφική του σχολή, η σημερινή περιοχή γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο αποτελεί μία από τις υποβαθμισμένες γειτονιές της δυτικής Αθήνας (μία από τις πέντε συνοικίες της 4ης Δ.Κ.), και μάλιστα παραγνωρισμένη ως προς την πολιτιστική της υπεραξία.

 

 

 

Με το νέο πρόγραμμα παρεμβάσεων που δρομολογούνται τώρα, το 2021, θα επέλθει η ουσιαστική αναβάθμιση και αποκατάσταση των μνημείων του αρχαιολογικού χώρου και του πάρκου που το περιβάλλει, με βάση τις σύγχρονες αρχές για τη διαμόρφωση και ανάδειξη του μνημειακού και του φυσικού περιβάλλοντος, αντάξιου της  οικουμενικής πολιτιστικής υπεραξίας της Ακαδημίας του Πλάτωνος.

 

Τελευταία νέα